couple grieving

Rouw en verdriet tijdens de COVID-19-pandemie

“Verdriet verandert je niet … Het onthult je.”
schreef John Green, in The Fault in our Stars

Zoals duidelijk wordt in de groeiende COVID-19-pandemie, wordt de kans
steeds groter dat we allemaal het verlies van bekenden door het virus
gaan doormaken. Voor velen zal het een naaste zijn, misschien een
familielid of een vriend.

 

Bij gebrek aan een scherpe, ingrijpende en onwaarschijnlijke onderbreking van de verspreiding van de ziekte, zal er de komende maanden veel verdriet ont-/bestaan in alle uithoeken van de wereld. Terwijl we spreken van verdriet als een ongewenste emotie, is het ook een essentiële emotie. Het is een krachtige manier om de waarde te eren en
nogmaals te bevestigen van de persoon die we zijn verloren en waar die persoon voor stond. Het is ook een mechanisme dat ons helpt ons aan te passen aan de nieuwe orde waarmee we worden geconfronteerd. Hierdoor leidt onderbroken verdriet doorgaans tot een onderbroken aanpassing. Maar vanwege de diepe pijn die het kenmerk is van
verdriet, is het een emotie die we bijna automatisch proberen te vermijden. In hun boek On Grief and Grieving: Finding the Meaning of Grief through the Five Stages of Loss,
schetsen Elisabeth Kübler-Ross en David Kessler de stadia van het rouwproces die typerend zijn vanaf het moment van verlies tot de aanvaarding ervan door nabestaanden.
Andere schrijvers hebben opgemerkt dat wanneer we rouwen, terwijl we het verlies van een geliefde verwerken, we ook het verlies van ons gevoel van onsterfelijkheid verwerken. We worden geconfronteerd met onze eigen kwetsbaarheid en de vergankelijkheid van het leven – realiteiten die we niet graag willen erkennen. Er is geen universele formule om te rouwen. We hebben allemaal verschillende coping-stijlen, emotionele voorkeuren en veerkracht. Verdriet kan maanden of jaren duren. Maar de meesten van
ons zullen waarschijnlijk een aantal of alle stadia doorlopen die Kübler Ross en Kessler afbakenen. De stadia kunnen worden gezien als manieren waarop we door het rouwproces heen wankelen, terwijl onze emoties ons in staat stellen vooruit te komen. De belangrijkste fasen zijn de volgende.

1. Ontkenning: Dit, de meest primitieve reactie, manifesteert zich als een ontkenning van de
betekenis van het verlies. “Ze was oud en zwak. Het is beter dat ze is overleden.”

2. Woede: Als we het verlies niet kunnen veranderen, stelt de actiegerichte emotie van woede ons
in staat iets te doen waarvan we hopen dat het verlies ons minder diep zal raken. “Waarom is onze
gezondheidszorg zo slecht. Als zij er niet waren geweest, zou ze waarschijnlijk nog in leven zijn.”

3. Onderhandelen: Dit is vaak een laatste poging om onszelf ervan te overtuigen dat we een zekere mate
van controle hebben. “Ik ben mijn moeder verloren, maar mijn vader is tenminste nog steeds sterk en
gezond.”

4. Depressie / wanhoop: Wanneer we de hoop op controle hebben opgegeven, is het gebruikelijk
wanhoop te voelen over onze hulpeloosheid. “Er is geen reden om ‘s morgens op te staan na wat
er is gebeurd.”

5. Acceptatie: We geven ons over aan de feiten en putten hoop uit de waardevolle relaties
die bewaard zijn gebleven. “Ik mis mijn moeder zo, maar ik ben omringd door geweldige
mensen die me inspireren om hier sterker uit te komen dan ik was.

Kessler heeft in zijn meest recente boek ook een zesde fase van het rouwproces
voorgesteld, namelijk betekenis vinden. We kunnen nu al zien hoe de wereld
betekenis vindt in de ingrijpende verliezen die zij door Covid-19 heeft geleden:
De gedeelde liederen over de pleinen van een verbrijzeld Italië; de lange, rijke
gesprekken over de hele wereld mogelijk gemaakt door naadloze technologie,
de vernieuwing van een gemeenschapsgevoel en wederzijdse steun in een
langdurig sociaal isolement; het nader bij elkaar komen van verwijderde
families, die elkaar nu meer waarderen dan ooit tevoren; een nieuwe
waardering voor het vermogen om te kunnen werken, spelen en eten
in het gezelschap van gewaardeerde anderen.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *